Dag in de Branding
Uitvoerenden
New European Ensemble ensemble
Reinier van Houdt piano
Programma
Diderik Wagenaar
Cat Music (1994)
Gilius van Bergeijk
De Elementen, voor elektronica en piano
Louis Andriessen
Symfonie voor losse snaren (1978)
In samenwerking met Classical NOW!
De elementen: een hommage aan de Haagse School
Drie boegbeelden
Wie wil weten waarom de Nederlandse muziek na 1970 zo’n eigen gezicht kreeg, kan niet om Den Haag heen. Rond het Koninklijk Conservatorium ontstond de Haagse School: componisten die zich afzetten tegen het gevestigde muziekleven met zijn rode pluche en gezapige orkesten. Ze schreven tegendraadse muziek met een sterke ritmische drive, geïnspireerd door Stravinsky en Amerikaanse minimal music — en trokken daarmee wereldwijd de aandacht. Uit alle windstreken reisden jonge componisten naar Den Haag, onder wie Calliope Tsoupaki uit Griekenland. Zij studeerde bij Louis Andriessen en volgde lessen elektronische muziek bij Gilius van Bergeijk; inmiddels geeft ze zelf compositieles aan het conservatorium. De leerling werd leermeester. Zij kiest als gastcurator drie favoriete stukken van de componisten die haar hebben gevormd.
Louis Andriessen baseerde zijn Symfonie voor losse snaren (1978) op een ijzersterk idee: twaalf strijkers spelen uitsluitend op losse, telkens anders gestemde snaren. Niemand kan in z’n eentje een melodie spelen. Elke reeks met opeenvolgende tonen moet van musicus naar musicus reizen. Je ziet en hoort de muziek van lessenaar naar lessenaar springen. Die estafettetechniek heet hoketus en bloeide in de veertiende eeuw, de tijd van de middeleeuwse Ars Nova: het festivalthema.
Diderik Wagenaar liet zich inspireren door Stravinsky, maar net zo goed door zijn jazzhelden Thelonious Monk en John Coltrane. In Cat Music (1994) portretteert hij twee katten in drie stukken voor twee violen: in Playing verschiet een speelse melodie steeds van kleur, in Hunting jagen de violen elkaar op in een stroom noten die geen moment stilvalt, en in Purring versmelten de twee stemmen tot één tevreden spinnende melodie.
Gilius van Bergeijk is een pionier van de Nederlandse elektronische muziek. In De Elementen (2024), voor piano en elektronica, verklankt hij aarde, water, vuur en lucht met pianoklanken en geluiden die hij buiten opnam. Hij laat de wind ruisen en het water stromen, maar ongerept is zijn gestileerde natuur nergens.
